એઆર રહેમાન પર 'શિવ સ્તુતિ' ગીત ચોરી કરવાનો આરોપ, કોર્ટે ફટકાર્યો 2 કરોડ રૂપિયાનો દંડ, નોટિસ

પ્રખ્યાત સંગીત નિર્દેશક એઆર રહેમાન ફરી એકવાર ખોટા કારણોસર હેડલાઇન્સમાં છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે તેમને અને ફિલ્મ નિર્માણ કંપની મદ્રાસ ટોકીઝને ગીતની નકલ કરવાના આરોપસર 2 કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકાર્યો છે. આ મામલો ઐશ્વર્યા રાય બચ્ચનની ફિલ્મ 'પોનીયિન સેલ્વન 2'ના ગીત 'વીરા રાજા વીરા' સાથે જોડાયેલો છે. કોર્ટે આ મામલે રહેમાનને નોટિસ મોકલી છે.

પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતા ઉસ્તાદ ફૈયાઝુદ્દીન વસીફુદ્દીન ડાગરે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને આરોપ લગાવ્યો હતો કે 'વીરા રાજા વીરા' ગીતની સૂર તેમના પિતા નાસિર ફૈયાઝુદ્દીન ડાગર અને કાકા નાસિર ઝહીરુદ્દીન ડાગર દ્વારા રચિત 'શિવ સ્તુતિ'માંથી નકલ કરવામાં આવી છે.

તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ગીતના શબ્દો અલગ હોવા છતાં, ગીતની લય અને ધબકારા બિલકુલ 'શિવ સ્તુતિ' જેવા છે અને તેમના પરિવારને કોઈ શ્રેય આપવામાં આવ્યો નથી.

સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે આ ગીત 'શિવ સ્તુતિ' ની સંપૂર્ણ નકલ છે. ફક્ત કેટલાક નાના ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. રહેમાન અને પ્રોડક્શન કંપનીએ તેમના કામ માટે કોઈ શ્રેય આપ્યો ન હતો.

કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે યોગ્ય ક્રેડિટ વિના ડાગરના કાર્યનો ઉપયોગ કોપીરાઈટ ઉલ્લંઘન છે.

2 કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકારતા કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો છે કે ગીતમાં સ્પષ્ટપણે લખવું જોઈએ કે તે સ્વર્ગસ્થ ઉસ્તાદ નાસિર ફૈયાઝુદ્દીન ડાગર અને ઉસ્તાદ નાસિર ઝહીરુદ્દીન ડાગરની 'શિવ સ્તુતિ' પર આધારિત રચના છે. તેને બધા OTT પ્લેટફોર્મ અને ઓનલાઈન માધ્યમો પર અપડેટ કરવું જોઈએ. એટલું જ નહીં, ડાગર પરિવારને 2 લાખ રૂપિયાનું વળતર પણ ચૂકવવું પડશે.

કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી કે હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતની મૂળ રચનાઓ કોપીરાઈટ કાયદા હેઠળ સુરક્ષિત છે. જો કોઈ રચના સંગીતકારની પોતાની હોય, તો તેને સંપૂર્ણ કાનૂની અધિકારો મળશે.

જ્યારે એ.આર. રહેમાને આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે 'વીરા રાજા વીરા' ગીત એક મૌલિક રચના હતી. તે પશ્ચિમી સંગીતના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોનો ઉપયોગ કરીને 227 વિવિધ સ્તરોથી બનેલું છે, જે હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતની પરંપરાઓથી નોંધપાત્ર રીતે અલગ છે. રહેમાનની આ દલીલોને ફગાવી દેતા કોર્ટે આ ચુકાદો આપ્યો છે.