કાઉન્ટ ડાઉન શરૂઃ રાજ્યની 7 હજાર ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણી બેલેટ પેપરથી યોજાશે

ગુજરાતમાં છેલ્લાં 3 વર્ષથી અટકેલી ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણીઓનું કાઉન્ટડાઉન શરૂ થઈ ગયું છે. રાજ્ય ચૂંટણી આયોગે બેલેટ પેપરથી ચૂંટણી યોજવા માટે તૈયારીઓ શરૂ કરી છે. વિકાસ કમિશનર અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારીઓને બેલેટ પેપરના છાપકામ, કાઉન્ટિંગ હોલની પસંદગી, મતપેટીઓ, સ્ટાફની ફાળવણી સહિતની કામગીરી માટે સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે.

ગુજરાતમાં હજારો ગ્રામ પંચાયતોનો કાર્યકાળ 1 એપ્રિલ 2022થી 30 જૂન 2025 વચ્ચે પૂરો થઈ ગયો છે. સ્થાનિક સ્વરાજની સંસ્થાઓમાં ઓબીસી અનામતને લઈ વિરોધ થતાં છેલ્લાં 3 વર્ષથી અંદાજે 7 હજાર જેટલી ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણી ખોરંભે પડી છે. આ ઉપરાંત કેટલીક ગ્રામ પંચાયતોમાં મધ્યસત્ર અને વિભાજન કરેલી ગ્રામ પંચાયતોમાં નવેસરથી ચૂંટણી બાકી રહી છે.

રાજ્ય ચૂંટણી આયોગે અટકી પડેલી ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણી યોજવા માટે તૈયારી શરૂ કરી છે. વિકાસ કમિશનર અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારીઓને તેની તૈયારીઓ કરવા સૂચના આપી છે. આગામી સમયમાં કલેક્ટરોની અધ્યક્ષતામાં ચૂંટણી સમિતિની બેઠક બોલાવી તૈયારીનો અહેવાલ બનાવી રાજ્ય ચૂંટણી આયોગને સોંપવામાં આવશે. બેલેટ પેપર પ્રિન્ટ કરાવવાનું સ્થળ, રક્ષણાત્મક વાહન વ્યવસ્થા તેમજ  મતગણતરી કેન્દ્રોની પસંદગી જેવા નિર્ણયો લઈને રિપોર્ટ તૈયાર કરાશે.

ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણી ઇવીએમથી નહીં પણ બેલેટ પેપરથી કરવામાં આવશે. રાજ્ય ચૂંટણી આયોગના જણાવ્યા મુજબ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં EVM માટે યોગ્ય ટેકનિકલ સાધનો તથા તાલીમબદ્ધ સ્ટાફની ઉપલબ્ધતા ન હોવાના કારણે બેલેટ પેપરનો વિકલ્પ અપનાવાયો છે.

ચૂંટણી યોજાવવા માટે ગૃપ વાઈઝ કામગીરી સોંપવામાં આવી છે. જિલ્લા વિકાસ અધિકારીઓ, તાલુકા વિકાસ અધિકારીઓ, તલાટીઓ અને ચૂંટણી વિભાગના પ્રતિનિધિઓને જવાબદારી સોંપાઈ છે. દરેક તાલુકા કક્ષાએ બેલેટ પેપરના છાપકામથી લઇ મતગણતરી સુધીની કામગીરી માટે ટાઈમલાઈન તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.

રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ દ્વારા પણ દરેક જિલ્લાના ઉમેદવારો, મતદારો, મતદાન મથકોની સંખ્યા, સુરક્ષા વ્યવસ્થા તથા નિયમિત માર્ગદર્શન માટે અલગ મોનિટરિંગ સેલ કાર્યરત કરાશે. પંચાયતી રાજનો પાયો મજબૂત કરવા સમયસર અને પારદર્શક રીતે ચૂંટણી કરવી રાજ્ય સરકાર અને ચૂંટણી આયોગની જવાબદારી છે.

30 જૂન 2025 સુધીમાં મુદત પૂર્ણ થાય છે તેવી 7 હજાર ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણી યોજવામાં આવશે. રાજ્ય ચૂંટણી આયોગના સચિવે લખેલા પત્રમાં સ્પષ્ટ કહેવાયું કે 1 એપ્રિલ 2022થી લઈ 30 જૂન 2025 સુધી મુદત પૂર્ણ થતા ગ્રામ પંચાયતોની સામાન્ય, વિભાજન, મધ્યસત્ર, પેટાચૂંટણી યોજવાની થાય છે. જેથી મતદાન મથકો મંજૂર કરવા, તેની ચકાસણી કરી પ્રમાણપત્રો મેળવી લેવામાં આવે. કલેકટરને સંબોધીને લખાયેલા પત્રમાં ગ્રામ પંચાયતોના ચૂંટણી અધિકારી તરીકે નાયબ મામલતદારો, મદદનીશ તાલુકા વિકાસ અધિકારી, વિસ્તરણ અધિકારીઓ તેમજ ચૂંટણી કામગીરીના અનુભવી કર્મચારીની નિયુક્તિ કરવાની રહેશે.

ગ્રામ પંચાયતની અટવાયેલી ચૂંટણી બાબતે રાજ્ય ચૂંટણી આયોગે જણાવ્યુ કે, ઝવેરી કમિશને રાજ્ય સરકારને રિપોર્ટ રજૂ કર્યો હતો. સરકારે રાજ્ય ચૂંટણી પંચને ત્રણ મહિના અગાઉ રિપોર્ટ આપ્યો હતો.  ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણી પેન્ડીંગ હોવાથી વહીવટદારોનું શાસન છે. સરકાર તરફથી ગ્રામ પંચાયતોમાં ઓબીસી અનામત 27 ટકા પ્રમાણે કરવાના જાહેરનામાના નિયમો સુધારવાની જાણકારી ત્રણ મહિના પહેલા જ અપાતા પ્રક્રિયા બાકી હોવાથી ચૂંટણી બાકાત રખાઇ હતી. ગ્રામ પંચાયતોમાં અનામત બેઠકોમાં ફેરફાર કરવા અંગે પંચાયત વિભાગનું જાહેરનામુ ચૂંટણી આયોગને અપાતું હોય છે. જાહેરનામુ ઓકટોબર મહિનામાં બહાર પડાયું હતું અને નવેમ્બર-2024માં રાજ્ય ચૂંટણી પંચને સોંપવામાં આવ્યું હતું. ચૂંટણી આયોગ બેઠકોનું સીમાંકન અને નિયમો ઘડ્યા બાદ હવે ચૂંટણીની તૈયારીઓ શરૂ કરી છે.  

ઉલ્લેખનીય છે કે, માર્ચ-2025માં યોજાયેલી સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીમાં ભાજપનો વિજય થયો હતો. 68 માંથી 62 નગરપાલિકા અને જૂનાગઢ મહાનગરપાલિકામાં ભાજપનો વિજય થયો હતો. જ્યારે કોંગ્રેસ માત્ર એક નગરપાલિકા જીતી શકી હતી.